अपूर्णांकांची तुलना
3 युक्त्या
दोन बाटल्या घेऊन तुलना
शिक्षिका: मुलांनो, आज माझ्याकडे दोन पाण्याच्या बाटल्या आहेत. दोन्ही बाटल्या एकसारख्या आहेत. पण बघा, दोन्हीमध्ये रंगीत पाणी वेगवेगळ्या उंचीपर्यंत आहे. या पहिल्या बाटलीवर मी खूण केली आहे — तीन समान भागांपैकी एक भाग पाणी आहे. आणि या दुसऱ्या बाटलीत — तीन समान भागांपैकी दोन भाग पाणी आहे.
आता बाटल्या नीट बघा. सांगा बरं—
पहिल्या बाटलीत किती पाणी आहे?
विद्यार्थी: ...
शिक्षिका: आणि दुसऱ्या बाटलीत?
विद्यार्थी: ...
शिक्षिका: छान! आता माझा प्रश्न — कुठल्या बाटलीत पाणी जास्त आहे ?
विद्यार्थी: ...
शिक्षिका: अगदी बरोबर! 👏 आता आपण हे गणिताच्या भाषेत लिहूया. एक छेद तीन < दोन छेद तीन
म्हणजे तीन समान भागांपैकी दोन भाग, हे तीन समान भागांपैकी एका भागापेक्षा जास्त आहेत. म्हणजे पहा - छेद समान असेल तर ज्याचा अंश मोठा तो अपूर्णांक मोठा !
वर्तमानपत्राचे पान कापून अपूर्णांकांची तुलना
शिक्षिका: मुलांनो, हे वर्तमानपत्राचं पान बघा. 😄 मी हे पान चार समान भागांत कापलं आहे. चला, सगळे भाग मोजूया. एक… दोन… तीन… चार!
आता बघा—मी तीन भाग या हातात घेतले आहेत आणि एक भाग या हातात. सांगा बरं, या हातात किती भाग आहेत?
विद्यार्थी: ...
शिक्षिका: आणि या हातात?
विद्यार्थी: ...
शिक्षिका: म्हणजे एका हातात चारपैकी तीन भाग आहेत आणि दुसऱ्या हातात चारपैकी एक भाग. हे आपण अपूर्णांकात कसं लिहू?
विद्यार्थी: तीन छेद चार आणि एक छेद चार!
शिक्षिका: अगदी बरोबर! 👏 आता दोन्ही हातांकडे नीट बघा. तीन छेद चार मोठा की एक छेद चार?
विद्यार्थी: तीन छेद चार!
शिक्षिका: हो! कारण दोन्ही ठिकाणी भागांची संख्या चारच आहे. फक्त घेतलेले भाग वेगळे आहेत—इथे तीन, आणि इथे एक.
म्हणून आपण म्हणतो— तीन छेद चार > एक छेद चार
आता जर मी या एका भागालाही त्या तीन भागांच्या हातात ठेवले, तर काय होईल? 😄
विद्यार्थी: चार छेद चार!
शिक्षिका: आणि चार छेद चार म्हणजे?
विद्यार्थी: पूर्ण!
शिक्षिका: शाब्बास! 👏
काड्यापेटीतील काड्या घेऊन अपूर्णांकांची तुलना
शिक्षिका: मुलांनो, माझ्या दोन्ही हातांकडे बघा! 😄 या हातात पाच काड्या आहेत आणि या हातातही पाच काड्या आहेत.
चला, सगळ्या काड्या मिळून मोजूया. एक, दोन, तीन… दहा!
म्हणजे एकूण दहा काड्या आहेत. आता पहिल्या हातात किती काड्या आहेत?
विद्यार्थी: पाच!
शिक्षिका: म्हणजे एकूण दहा काड्यांपैकी पाच काड्या — पाच छेद दहा! आता दुसऱ्या हातात किती?
विद्यार्थी: पाच!
शिक्षिका: म्हणजे इथेही पाच छेद दहा!
तर सांगा बरं— पाच छेद दहा आणि पाच छेद दहा यापैकी कोणता मोठा?
विद्यार्थी: ...
शिक्षिका: म्हणजे—
५/१० = ५/१०
दोन्ही अपूर्णांक समान आहेत.
दोन्ही हातांत काड्यांची संख्या सारखी आहे, म्हणून दोन्ही अपूर्णांकही सारखे आहेत.