वीत ते सेंटीमीटर - मापनाची गरज

फीत आणि वीत

शिक्षिका: ( १ मीटर लांबीची फीत दाखवते) मुलांनो, आज माझ्याकडे ही बघा एक लांब फीत आहे चला, आधी आपण गंमत करूया. (एका विद्यार्थ्याला बोलावते) ये, तू ही फीत तुझ्या वितीने मोजून सांग बरं - ही फीत किती वीतांची भरते?

विद्यार्थी: (वितीने मोजतो) बाई, ही फीत ६ वीत भरली!

शिक्षिका: वा, छान! आता मी पण माझ्या वितीने हीच फीत मोजून दाखवते. (शिक्षिका मोजते) अरे, माझी वीत मात्र ५ वीत मध्येच संपली!

विद्यार्थी: अरे, फीत तर तीच आहे ना बाई? मग वीत वेगवेगळी कशी आली?

शिक्षिका: अगदी बरोबर प्रश्न विचारलास! फीत एकच होती, पण तुझी वीत लहान आणि माझी वीत मोठी आहे. म्हणून एकाच फीतीची लांबी तुला ६ वीत आणि मला ५ वीत भरली. आता सांगा बरं - अशा प्रकारे वितीने एखाद्या गोष्टीची लांबी मोजून चालेल का?

विद्यार्थी: नाही बाई! कारण प्रत्येकाची वीत वेगळी असते!

शिक्षिका: हो, अगदी बरोबर! म्हणूनच आपल्याला अशी मापन पद्धत हवी जी सगळीकडे सारखीच असेल. त्यासाठी आपण आता हीच फीत पट्टीने मोजून बघूया. (शिक्षिका पट्टीने फीत मोजते) ही फीत बरोबर १०० सेंटीमीटर भरली, म्हणजेच १ मीटर! आता या फीतीचे मी दोन सारखे भाग करते. (फीत मधोमध कापून/दुमडून दोन भाग करते) आता प्रत्येक विद्यार्थ्याने आपापला भाग पट्टीने मोजून सांगा - किती सेंटीमीटर भरतो?

विद्यार्थी: (पट्टीने मोजतात) बाई, माझा भाग ५० सेंटीमीटर भरला!

शिक्षिका: शाब्बास! म्हणजे संपूर्ण फीत १०० सेंटीमीटर म्हणजेच १ मीटर होती, आणि तिचा प्रत्येक भाग ५० सेंटीमीटर म्हणजेच अर्धा मीटर झाला. थोडक्यात - १ मीटर = १०० सेंटीमीटर, आणि अर्धा मीटर = ५० सेंटीमीटर. आता पट्टीने मोजलेली लांबी सगळ्यांना सारखीच येते ना?

विद्यार्थी: हो बाई, सगळ्यांना सारखीच आली!

शिक्षिका: अगदी बरोबर! म्हणूनच शाळेत, दुकानात, घरात - सगळीकडे आपण वीत, हात किंवा पावलांऐवजी पट्टी किंवा मीटरटेप वापरतो, कारण ते प्रमाणित मोजमाप असते. चला, आता घरी जाऊन शोधा बरं - तुमच्या घरातली कोणती वस्तू १ मीटर लांबीची आहे, आणि कोणती अर्धा मीटर लांबीची आहे!